GirişimcilerHaberlerTeknolojiToplum

Yapay Zeka girişim ekosisteminde bulunan, kendi geliştirdikleri İleri ML algoritmaları ile sağladığı ürün ve hizmetler sayesinde şirketlere veri işleme ve veri analitiği tarafında destek olan Optiwisdom’ın kurucusu ve CEO’su Doç. Dr. Şadi Evren Şeker TRAI’nin sorularını yanıtladı. 

Şadi Evren Şeker

– Kısaca kendinizi ve ekibinizi tanıtır mısınız?

Lisans, yüksek lisans ve doktoramı bilgisayar mühendisliğinde, tezlerimi yapay zeka alanında yazdıktan sonra Türkiye’de ve yurtdışında farklı ülkelerde çalışıp hem akademik olarak yapay zeka ve veri bilimi alanında projelerin içerisinde bulundum. Bilişim sektöründe 2000 yılında kurduğum firmamız üzerinden Türkiye’de çok sayıda firma ile sektörel projelerin içerisinde bulunduk. 2010’da UT Dallas’ta başladığımız projeden beri veri bilimi ve büyük veri analitiği üzerine çalışmaya devam ediyoruz.  2017’de Amerika’dan döndükten sonra Türkiye’deki şirketimizi anonim şirkete dönüştürerek, Bilkav Eğitim Danışmanlık A.Ş. olarak yolumuza devam ediyoruz. Bu sırada silikon vadisinde OptiWisdom Inc. isimli ikinci bir şirketi kurduk ve tamamen yerli ve milli olarak üretilen yapay zeka motorlarımızı Amerika’da da pazarlamaya başladık.  Ekibimiz 23 kişi ve hepsi alanında uzman kişilerden oluşuyor. “Full Stack veri bilimci” ismini verdiğimiz bir yaklaşımla, uçtan uca sürecin her aşamasında bütün arkadaşların tecrübe edinmesini istiyoruz. Ekibin büyük çoğunluğu bilgisayar mühendisliğinden mezun ve yapay zeka ve altındaki alanlarda yüksek lisans veya doktora eğitimlerine devam eden kişilerden oluşuyor.

 

Optiwisdom ne yapıyor? Yapay Zeka tabanlı ürün ve servisleriniz nedir?

Optiwisdom zoru denemeyi seven ve uzun süre ticari yaklaşımlardan çok akademik yaklaşımları öncelemiş bir şirket. 2020 yılı itibarıyla artık ticari faaliyetleri de öne çekerek burada ilerlemeye başladık ama son 3 yıl boyunca, ticari olarak belki kullanılması ve hatta anlatılması bile çoğu yerde bizi zorlayan kendi yapay zeka motorlarımızı yazdık. Temel olarak 3 problemi hedefledik:  Skorlama, Segmentasyon ve Eşleştirme (Tavsiye Algoritmaları) Genelde bu motorların üzerinde dikey uygulamalara geçmemiz gerekti ve sektör bazlı çözümlere yöneldik. Ancak hala motorların geliştirilmesine, yeni özelliklerin eklenmesine ve akademik olarak taradığımız yeni makale ve algoritmaları eklemeye devam ediyoruz. Temel felsefemiz:

  1. Sorumluluk Sahibi Yapay Zeka (Responsible AI), yani bizim yapay zeka motorlarımızın verdiği herhangi bir kararın sorumluluğunu almamız gerekiyor. Mesela bir arabaya sağa dön dediysek neden sağa dön dediğimizin hesabını verebilmeliyiz. Sorumluluk sahibi yapay zeka bize açıklanabilirlik kavramını getiriyor.
  2. Açıklanabilir Yapay Zeka (Explainable AI): Yani verdiğimiz her kararın sebeplerinin açıklanabilir olması şartı var. Bunu insanın anlayacağı basitlikte yapmalıyız. Çoğu derin öğrenme yaklaşımında olduğu gibi bir yapay sinir ağının eğitilmesi ve hiçbir açıklama olmadan kararlar vermesi bizim için doğru bir yaklaşım olarak görülmüyor.
  3. Otomatik Makine Öğrenmesi (AutoML): Veriden sonuç ekranına kadar olan süreci otomatik olarak çalıştırıyoruz, yani kullanıcı sadece verisini yüklüyor ve biz hiç kullanıcı müdahalesi gerekmeden arka planda onun için veri ön işlemesi, veri zenginleştirmesi, önemli olan verilerin seçilmesi, verilerin dönüştürülmesi, makine öğrenmesi veya istatistiksel algoritmaların seçimi, bunların kombinasyonlarının çıkarılması (ensemble), parametre optimizasyonu ve nihayet çıkan sonuçların değerlendirilip en başarılı algoritmaların çalıştırılması ve görselleştirilmesine kadar olan süreci otomatik yapıyoruz.

Yataydaki bu algoritmaların başarılı uygulamalarının ardından sektör bazlı özelleşmiş uygulamalara da başladık. Şu anda 23 ayrı dikey uygulamamız var.  Ancak özellikle ikisinden burada bahsetmek isterim.

“OWCJA” ürünümüz, müşteri serüveni analizi (Customer Journey Analysis) sunuyor. Yani herhangi bir web sitesi, e-ticaret sitesi veya herhangi bir işletmenin gerçek süreçleri için bir müşteri serüveni çıkarıp, bu serüven üzerinde müşterilerin nasıl davrandıklarını, örneğin satış sürecinde kimin ne duruma olduğunu ve hangi durumdakilere karşı nasıl eylemler alınması gerektiğini tavsiye ediyor. Benzer şekilde müşterilerin sonraki aksiyonlarını da tahmin ederek satış, pazarlama, müşteri ilişkileri gibi ekiplere destek sağlıyor.

Diğer bir dikey ürünümüz FinTech alanındaki “XchangeWiser”. XchangeWiser, borsa, kripto paralar, endeksler, döviz, fonlar veya emtialar için yatırım tavsiyelerinde bulunuyor. Örneğin Borsa İstanbul’da yatırım yapmak isteyen birisi, en son yapay zeka algoritmalarını otomatik olarak eğiten ve başarısı oldukça yüksek bir ekrana sahip oluyor. Bu ekran sayesinde günlük yatırımlarını yapay zeka desteği ile yapabiliyor. En önemli özelliği, teknik veya temel analize girmeden davranışsal analiz üzerinden bu işleri yapması ve insan davranışlarına göre borsadaki hareketliliği takip ederek tavsiyeler veriyor olması. Çok sayıdaki diğer öncü ve yenilikçi ürünümüz için web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.

 

– Daha önce ne gibi projeler gerçekleştirdiniz? Hangi şirketlerle çalıştınız? Hedef sektörlerinizi ve alanlarınızı tarif edebilir misiniz?

2000 yılından beri uzun bir referans listesi var. Geçmişte Türkiye’de LC Waikiki, Çiçek Sepeti gibi firmalarla çalıştık. Son iki senede her sektörden birer örnek verecek olursak: İSKİ’nin büyük veri ve veri bilimi dönüşümünde ana yüklenici olarak iş bitirmesi aldık. ETS Tur veya Turkcell gibi sektöründe lider firmalarla makine öğrenmesi odaklı projelerde bulunduk ve beraber problemlere özel AR-GE çalışmaları yaptık.

Ziraat Teknoloji, ZulaOyun gibi firmalarla başarılı PoC süreçlerini tamamladık ve görüşmelerimiz devam ediyor. Insan kaynakları sektöründe KolayIK, otel ve konaklama sektöründe Hotech, e-pazar yerleri konusunda Dopigo gibi firmalarla partnerlik anlaşmamız var ve bu firmalar bizim yapay zeka çözümlerimizi müşterileri ile buluşturuyorlar. Turizmden, sağlığa, telekomdan bankacılığa, e-ticaretten devlet kurumlarına kadar çok geniş bir yelpazede yapay zeka çözümleri sunmaya çalışıyoruz.

 

– Bir yapay zeka girişimi olarak Türkiye yapay zeka ekosistemini nasıl görüyorsunuz?

Yapay zeka sektörü bütün dünyada gelişmekte olan bir sektör ve ne yazık ki her gelişmekte olan sektör gibi çok sayıda sorunu var. Ancak bütün bu sorunlar aslında birer fırsat olarak da görülebilir. Çoğu firmayla çalışmaya başlarken aslında uzun bir eğitim süreci de beraberinde başlıyor. Yapay zekayı bir yerden duymuş oluyorlar ama genelde ne istediklerini ve çoğu zaman nasıl yapacaklarını bilmiyor oluyorlar. Elbette az sayıda çok bilinçli firma da sektörde var ve genelde onlarla ilerlememiz daha hızlı ve uzun vadeli oluyor.

Yine genel bir sorun, yapay zeka sektöründe bir standardın olmaması. Geliştirdiğimiz AutoML motorlarımız sayesinde aslında biraz da sektörel standartların oluşmasını hedefliyoruz. Yani bir yapay zeka çözümünü insan geliştirirse hata yapma ihtimali vardır ve geliştirilen en başarılı sistem olduğunu garanti edemezsiniz. Çoğu duruma bilimsel olarak yapılacak en iyi yapay zeka sisteminin bu olduğunu ispatlamak da mümkün değildir. Ancak makinelerin otomatik geliştirdiği yapay zeka çözümleri, en azından bir baz oluşturup bir standart getirebiliyor.  Çok kısa sürede sonuçlar çıkarabiliyor ve bu çalışmayı paralelde binlerce durum için yapabiliyor.

Belki en başarılı sonuçları garanti etmiyor ama sektöre için baz çizgisi oluşturup, “şayet makinenin otomatik olarak yaptığını geçemiyorsan, o zaman aslında insan olarak sunduğun yapay zeka çözümü çok da faydalı değil” diyebiliyoruz ve bu konudaki uzmanlar için bir başlangıç noktası koyuyoruz. Çoğu sektör için de bu başlangıç noktası yeterli oluyor ve yapay zekanın demokratizasyonu sağlanıyor. Yapay zekanın demokratizasyonu ve herkese yayılmasının artacağını, sektörde standartların yavaş yavaş oturduğunu ve daha da önemli hale geleceğini ve yapay zeka uzmanlarının giderek daha da nitelikli işlere odaklanacağını, bütün bunlar için de SaaS temelli çalışan ve otomatik, açıklanabilir ve sorumluluk sahibi yapay zeka yaklaşımlarının önemli olduğunu düşünüyorum.

 

YAPAY ZEKA EKOSİSTEMİNDEN HABERLER

“Simülasyon Aracımız Yapay Zeka Algoritmalarını 10 Kat Hızlı Eğitiyor”

“Şirketler Dijital Dönüşümünde Yapay Zeka’yı Gündemine Almalı”

“Kurumların Verilerini Analiz Ederek Katma Değer Oluşturuyoruz”

“Ürünümüz Firmalara Özgü Çözümü Otonom Şekilde Ortaya Çıkarıyor”

“Güvenlik Donanımlarını Daha Akıllı Hale Getiriyoruz”

“Samanlıkta İğne Aramak Yerine Hızlı Risk Modellemesi Yapılabilecek”

“Dünyanın İlk ve Tek E-spor Video Koçluğu Hizmetini veriyoruz”