—————–

“Teknoloji sektörünün jargonunda ‘UYUMSUZ’ ifadesi, yapay zeka sistemlerinin insanlar tarafından belirlenmiş hedeflerinden saparak, etik ilkeleri ihlal ederek veya yasaları çiğneyerek hareket etmesi anlamına geliyor…” Daron ACEMOĞLU

—————–

UYAP uzayında çalışan Türk yargı sisteminde, bağımsız savunmanın görevlerini eksiksiz şekilde yapabilmesi için geliştirilen hukuk yapay zekası yazılımları yeni bir seviyeye ulaşarak, KVKK gereklerine uyum ile avukatın özen ve sır saklama yükümlülüğü konularını rekabet alanı olarak öne çıkarmaya başladılar.

TRAI tarafından düzenlenen ikinci webinarda Av. Cem ŞANAP (LAVREN) ‘‘HUKUKTA Yapay Zeka Çıktılarının Teyit Edilebilirliği ve Avukatların Değişen Görev Tanımları’’ ve Fatih BALTACI da (GURUBASE) ‘‘Model Görmeden Önce: Hukukta Kişisel Veri Maskeleme’’ başlıklarıyla sunum yaptılar.

İkinci programımızda ŞANAP (LAVREN); ‘Yapay zeka iyi bir avukat yaratabilir mi?’ sorusuna YZ bunu tek başına yapamaz ancak doğru hukuki soruyu kurabilmek, yapay zeka çıktısını eleştirebilmek, kaynak ve karar doğrulaması yapabilmek, gizlilik ve veri güvenliği risklerini yönetebilmek, farklı çıktılar arasında stratejik tercihler yapabilmek, hangi işin yapay zekaya bırakılmaması gerektiğini bilmek gibi yüksek nitelikler gerektiğini ve günün sonunda yapay zekayı kullanabilen değil onu denetleyebilen ve hukuk pratiğine doğru entegre eden avukatın avantaj sağlayacağını anlatıyor. Baltacı (GURUBASE); YZ kullanmanın KVKK ve mesleki sır tutma yükümlülüğü anlamında sorumluluklarımızı ortadan kaldırmadığını, avukatlık uygulamasında müvekkillerimize ait kişisel verilerin yapay zekaya incelenmesi için vermeden önce maskelenmesi gerektiğini ve bunun için hazırladıkları SİPER adındaki sistemi anlatıyor.

Günümüzde dünyada hukuk yapay zekası yazılımları hızla artarken genel yapay zeka sistemlerinin hukuk için çalışacağı alt sistemlerinin de kullanıma açıldığını görüyoruz. Ülkemizdeki büyük firmaların bazılarının hukuk departmanlarının Gemini Enterprise for Lawyers, Astra for Law gibi sistemlerle çalışmak üzere denemeler yaptıkları konuşuluyor. Görülüyor ki ülkemizde UYAP uzayında çalışan yargı sisteminde, sadece kamu tarafında görev yapan hakimler, savcılar ve kalem personelleri değil avukatlar ve hukuk departmanları da -kamusal kaynaktan bağımsız çalışan- hukuk yapay zekası programları kullanıyorlar.

2026 yılında yapay zeka ve hukuk alanında çok önemli 3 kaynak yaratıldı: 1) Türkiye Barolar Birliği’nce ‘‘Avukatlar İçin Yapay Zeka Kullanımı Tavsiye Rehberi 2026’’ 2) Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nca ‘‘Avukatların Mesleki Faaliyetlerinde Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin Uygulama Rehberi 2026 3) Daha İyi Yargı Derneği ‘‘Yargı Hizmetlerinde Yapay Zeka: Fırsatlar, Riskler ve Türkiye İçin Bir Yol Haritası Raporu’’.

TBB Rehberinde ‘‘…KVKK uyumu ön koşuldur…Avukat yapay zekadan yararlanabilir ancak meslek sırrı, kişisel verileri, müvekkilin menfaatini, nihai hukuki muhakemeyi ve mesleki sorumluluğu hiçbir aşamada yapay zekaya veya üçüncü bir kişiye devredemez…’’ yaklaşımına ek olarak KVKK Rehberinde de ‘‘…Avukatların sözkonusu kişisel verileri işlerken mahremiyet ve güvenlik standartlarına uygun hareket etmeleri hukuki bir zorunluluktur…’’ denmekte, Daha İyi Yargı Raporunda da ‘‘…Yargı alanındaki yapay zeka uygulamalarında kişisel verilerin korunması yalnızca veri anonimleştirmesi meselesi olarak görülmemeli; veri yönetişimi, mahremiyet koruyucu teknolojiler, model güvenliği ve veri sahibi haklarını birlikte ele alan bütüncül bir yönetişim çerçevesi oluşturulmalıdır…’ görüşü ileri sürülmektedir. 2027 yılında bu kaynakların da artan etkisiyle hukuk ve yapay zeka kesişiminde yeni mevzuat düzenlemelerinin yolda olduğunu söyleyebiliriz.

—————–

“…Yapay zekalar insanların hiç olmadığı şekilde yerli bürokratlardır. Hiçbir avukat bir ülkenin tüm yasalarını hatırlayamaz. Bir yapay zeka bunu yapabilir…” Yuval Noah HARARI

—————–

Antropic tarafından yayınlanan bir rapordaki örümcek ağı grafiğinde de görüleceği üzere, yapay zeka teknolojilerinin legal/hukuk alanındaki tüm iş yapış biçimlerini etkilediği ve bunun artarak süreceğini öngörebilmek mümkün.

Önümüzdeki 10 yılda avukatlara duyulan ihtiyacın %80 oranında ortadan kalkabileceğinin konuşulduğu şu zamanlarda, yapay zekanın -HENÜZ- bağımsız savunma için yapamayacaklarını hatırlamakta fayda olabilir:  Yapay zeka; duygusal zeka, empati ve ikna kabiliyetine sahip değil, müvekkilleri dinlemek, mahkemede savunmalarını yapabilmek için temelde insani bağa sahip değil, stratejik ve etik muhakeme yapamaz ve nihayetinde mesleki ve hukuki sorumluluk üstlenemez.

Agentic AI öncesi ne diyordu Darwin: ‘‘…Hayatta kalanlar, en iyi uyum sağlayanlardır…’’