Yapay zeka bugün ülkelerin rekabet gücünü ve üretim kapasitesini belirleyen en kritik alanlardan biri. Bu kapasitenin temelinde ise akademi yer alıyor. Nitelikli araştırmacı yetiştiren programlar, bilgi üreten araştırma merkezleri ve belirli alanlarda derinleşen akademik çalışmalar, güçlü bir yapay zeka ekosisteminin temelini oluşturuyor. Bugün dünyanın önde gelen yapay zeka merkezlerine bakıldığında, Stanford, Toronto ve Tsinghua gibi örneklerin arkasında da güçlü bir akademik birikim olduğu açıkça görülüyor. Türkiye de son yıllarda bu alanda dikkat çekici bir ivme yakaladı.
Bu ivmenin en somut göstergelerinden biri, son 5 yılda akademide yaşanan büyüme oldu. Türkiye’de yapay zeka odaklı lisans programı sunan üniversite sayısı 4’ten 37’ye, araştırma merkezi sayısı 13’ten 37’ye çıktı; yüksek lisans programlarının sayısı ise 56’ya ulaştı. TRAI olarak hazırladığımız “Yapay Zeka Akademi Haritası” da bu büyüyen yapıyı ilk kez bütüncül biçimde ortaya koyuyor.
Haritayı detaylı incelemek için tıklayınız.
Türkiye’nin yapay zeka akademi altyapısı ilk kez tek çerçevede
Hazırladığımız bu harita, Türkiye’deki yapay zeka akademi ekosistemini yalnızca program ve merkez sayılarıyla değil, 43 üniversitenin yapay zeka araştırma odak alanlarını da kapsayan bütüncül bir çerçevede sunuyor. Böylece yapay zeka lisans ve yüksek lisans programları, araştırma merkezleri ve üniversitelerin araştırma odak alanları aynı yapı içinde bir araya geliyor.
Sadece sayılar değil, uzmanlık alanları da öne çıkıyor
Harita yalnızca bölüm ve merkez sayılarını göstermiyor; üniversitelerin yapay zeka alanında hangi başlıklarda yoğunlaştığını da görünür kılıyor. Bu çalışmayı oluştururken yalnızca bölüm adlarına değil, üniversitelerin akademik program sayfalarına, ilgili merkezlerine ve birim yapılanmalarına da baktık.
Böylece hangi kurumun hangi alanda daha güçlü temsil edildiğini analiz ettik. NLP ve LLM’den bilgisayarlı görüye, robotikten sağlıkta yapay zekaya kadar öne çıkan başlıkları da bu yoğunluğa göre haritada önceliklendirdik. Böylece harita, yalnızca hangi üniversitede yapay zeka bölümü bulunduğunu değil, aynı zamanda hangi kurumun hangi alanda derinleştiğini de gösteriyor.
Öğrencilerden girişimlere uzanan bir referans
Bu yönüyle harita, araştırmacılar ve öğrenciler için akademik yönelimi kolaylaştırıyor; girişimler için potansiyel iş birliği alanlarını daha görünür hale getiriyor. Aynı zamanda Türkiye’de yapay zeka uzmanlığının hangi alanlarda ve hangi kurumlarda yoğunlaştığını daha net okumayı sağlıyor.
Yapay Zeka Akademi Haritası’nı, akademik birikimin nerede yoğunlaştığını görmek, bu kapasiteyi görünür kılmak ve ekosistemde yeni iş birlikleri için ortak bir referans zemini sunmak amacıyla hazırladık. TRAI olarak bu tabloyu izlemeye, güncellemeye ve ekosistemin tüm paydaşları için daha anlamlı hale getirmeye devam edeceğiz.
