AkademiBilim İnsanı

2004’te Geoffrey Hinton yapay zekâ teknolojisi olan sinir ağları teknolojisi hakkında ki uğraşlarını iki katına çıkardı. Bu teknoloji, makinaların etrafındaki dünyayı görebilmesi, duyabilmesi ve hatta doğal dili anlayabilmesi anlamına geliyor. Ancak bilim insanları 50 yılı aşkın bir süredir yapay sinir ağları konsepti üzerinde çalışmalarını büyük bir gayretle sürdürsede makinalar henüz bunların hiçbirini yapamıyor denebilir.

Geçtiğimiz Çarşamba günü, dünyanın en büyük bilgisayar programlama profesyonellerini bünyesinde barındıran “the Association for Computing Machinery” topluluğu, Google’dan Drs. Hinton’un, Facebook’tan LeCun’un ve IBM/Microsoft ile çalışan Bengio’nun bu yıl ki yapay sinir ağları Turing Ödülünü kazandığını duyurdu.  Turing Ödülü ise ilk olarak 1966’ta tanıtılan ve programlamanın Nobel Ödülü olarak bilinen bir yarışma. Kazanan bilim insanları ise 1 milyon dolarlık ödülü de paylaşacaklar.

Geçtiğimiz on yılda bu bilim insanlarının çalışmaları sayesinde yüz tanıma servisleri, konuşan dijital asistanlar, depo robotları ve sürücüsüz araçlar gibi teknolojilerde ciddi ilerlemeler kaydedildi. İnsan beyninde ki sinir ağı sistemini taklit eden sistem, karmaşık matematiksel işlemlerle birlikte çok büyük miktarlarda veriyi analiz ederek belirli görevleri yerine getirebilmekte. Örneğin binlerce telefon konuşmasını analiz ederek konuşulan kelimeleri tanımlayabilir. Bazı davranışları, tek seferde tek kural olmak üzere elle kodlamak yerine, bilgisayar uzmanları, davranışları büyük oranda kendi kendine öğrenen bir teknoloji geliştirdiler ve bu gelişmeler her geçen gün daha da ilerlemekte.

Dr.Hinton, 1970’lerde üniversiteyi bitirdiği yıllarda yapay sinir ağları fikrini ortaya attığında bir çok yapay zekâ araştırmacıları ona karşı çıktı. Hatta Ph.D danışman hocası bile bu kararı sorguladı. Yapay sinir ağları teknolojisi 80’lerin sonu 90’ların başlarında popülerlik kazanmaya başladı. Dr.LeCun ve Dr. Hinton, New Jersey AT&T’s Bell Labs’ta birlikte yürüttükleri çalışmada elle yazılmış mektupları ve numaraları okuyabilen bir yapay sinir ağı geliştirdiler. Bu sistemi bankalara sattılar ve Birleşik Devletler’de ki yazılmış çeklerin %10’u bu sistemle okundu. 2010’da ise tüm çalışmalar meyvesini vermeye başladı. Dr. Hinton ve öğrencileri konuşma tanıma teknolojisinde sınırların ötesine geçen Microsoft, IBM ve Google’a yardım ettiler. Dr. Hinton’nun görüntü tanıma yeniliğinin temeli ise Dr.LeCun’nun geliştirdiği algoritmalara dayanıyordu.

Şüphesiz bu sistemler yapay zekânın hızlanmasında büyük katkılarda bulundu. Ama henüz hala gerçek zekâya ulaşmada çok yolumuz var. Drs.Hinton, Dr.LeCun ve Dr.Bengio’ya göre bu konularda yepyeni fikirler ve çalışmaların gelmesi de yakın.

Kaynak: https://www.nytimes.com/2019/03/27/technology/turing-award-ai.html