Yapay Zekâ Tarafından Keşfedilen İlaç İnsanlar Üzerinde Deneniyor: Biyoteknoloji Şirketi Yeni Bir Dönüm Noktasına İmza Atıyor

Çinli konglomera Fosun Grubu ve özel sermaye devi Warburg Pincus tarafından desteklenen Insilico Medicine, Letonya doğumlu bilim insanı Alex Zhavoronkov tarafından kuruldu. Insilico Medicine, yapay zekâ ile ilaç geliştirme alanını devrimleştirmeyi hedefleyen yeni nesil biyoteknoloji şirketlerinden biridir. Morgan Stanley’in bir raporuna göre, Big Pharma ve yatırımcıların sektördeki 50 milyar dolarlık bir pazar fırsatından yararlanmak için yarıştığı bir parçasıdır.

Şirket, kronik akciğer hastalığı olan idiyopatik pulmoner fibroz (IPF) hastalığını tedavi etmek için yeni bir yöntemle Çin’deki bir hastaya dozaj uyguladığını belirtti.

Şirket, INS018_055 adlı ilacın tamamen yapay zekâ tarafından keşfedilen ve tasarlanan ilk ilaç olduğunu ve ikinci aşama klinik denemelere başlamasıyla sektör için önemli bir dönüm noktasını temsil ettiğini ifade etti.

Zhavoronkov, bir röportajda şunları söyledi: “Insilico için gerçeklik anıdır… Ancak bu aynı zamanda yapay zekâ için gerçek bir sınavdır ve tüm sektör bunu gözlemlemelidir.” Ayrıca, Zhavoronkov, Insilico’nun yapay zekâ platformlarının ilaç keşfinde geçen süreyi yarıya indirebileceğini ve ilaçları piyasaya sürmenin maliyetini- Deloitte tarafından ortalama olarak 2,3 milyar dolar olarak tahmin edilen maliyeti- düşürebileceğini söyledi.

Yapay zekâ platformları, ilaç hedeflerini ve ilaçlara dönüştürülebilecek molekülleri hızla tespit etmek için büyük miktarda veriyi işleyebilir.

Biyoteknoloji alanında faaliyet gösteren Exscientia, Verge Genomics ve Recursion Pharmaceuticals gibi şirketler, son dönemde yapay zekâ ve makine öğrenimi araçlarıyla keşfedilmiş veya geliştirilmiş ilaçlar hakkında duyurular yapmıştır. Insilico ise generatif yapay zekâ kullanarak hızlı bir şekilde yeni ilaç hedefleri belirlemekte ve daha sonra belirli bir hastalığı hedefleyebilecek moleküller tasarlamaktadır.

Insilico’nun kurucusu Alex Zhavoronkov, yapay zekânın hedefin yenilikçilik ve karmaşıklığına bağlı olarak preklinik aşamada 2 ila 4 yıl zaman kazandırabileceğini ifade etti. Klinik gelişim sürecinde büyük bir zaman kazancı sağlamasa da daha iyi kimya ve hedef seçimi sayesinde ilaçların başarı şansını arttırabileceğini belirtti. Ayrıca, Insilico’nun yapay zekâyı kullanarak tedaviye daha olumlu yanıt verebilecek hastaları seçmeye odaklandığını da vurguladı.

Insilico, Hong Kong ve New York’ta ikili bir merkeze sahip olup şu ana kadar çoğunlukla Asya ve ABD merkezli bir dizi yatırımcıdan 400 milyon doların üzerinde fon topladı. Şirket, yapay zekâ platformlarını kullanarak 12 adet ön klinik ilaç adayı belirledi ve bunlardan üçü klinik denemelere geçti. Şirket, Yeni Zelanda ve Çin’de INS018_055 adlı ilaç üzerinde 1. faz denemeleri gerçekleştirdi ve bu denemelerin ilacın 2. faz denemesini destekleyen olumlu sonuçlar gösterdiğini belirtti. Bu orta aşama deneme, 60 IPF hastasının ilacın güvenilirlik, tolere edilebilirlik ve önemli ölçüde etkinlik açısından değerlendirilmesi için Çin ve ABD’de yapılacak.

Kaynak: https://www.ft.com/content/82071cf2-f0da-432b-b815-606d602871fc