TIME100 AI 2025 açıklandı: “Yapay zekanın yönünü artık insanlar belirliyor”

TIME dergisi, yapay zeka alanında dünyanın en etkili 100 ismini üçüncü kez açıkladı. “TIME100 AI 2025” listesi; teknoloji liderlerinden politika yapıcılara, sanatçılardan araştırmacılara uzanan geniş bir etki haritası çiziyor. Editörler bu yılın temasını “insan yarışı” olarak özetliyor: rekor ücretlerle süren yetenek kapma savaşı, yapay zekanın geleceğini kimlerin belirleyeceğini de gösteriyor. TIME

Dört kategori, tek gündem: Etki

Liste bu yıl Leaders (Liderler), Innovators (Yenilikçiler), Shapers (Şekillendiriciler) ve Thinkers (Düşünürler) başlıklarıyla sunuldu. Önceki yıllara göre dikkat çeken fark: 100 isimden yalnızca 16’sı geçen yıllardan tekrar listeye girdi; sahne büyük ölçüde yeni aktörlere açıldı. TIME

Manşette kimler var?

• Sam Altman (OpenAI), Elon Musk (xAI), Jensen Huang (Nvidia), Mark Zuckerberg (Meta) gibi teknoloji patronları “Liderler” arasında. TIME
• Alexandr Wang ve Nat Friedman, Meta’nın “süperzeka” vizyonunu yönetmek üzere görevlendirildi; Wang şirketin Chief AI Officer’ı, Friedman ise ürün ve uygulamalı araştırma tarafını yürütüyor. Bu hamle, Meta’nın Superintelligence Labs yapılanmasıyla hız kazandı. TIMEBusiness InsiderTechCrunch
• Liang Wenfeng (DeepSeek), düşük maliyet anlatısıyla piyasaları sarsan R1 modelinin arkasındaki isim olarak öne çıkıyor; TIME, “6 milyon $” anlatısının büyük donanım yatırımlarını göz ardı ettiğini not ediyor. TIME
• Kamu politikası cephesinde David Sacks (Beyaz Saray Yapay Zeka ve Kripto “Çarı”), Henna Virkkunen (AB Komisyonu’nda teknolojik egemenlikten sorumlu İcra Başkan Yardımcısı) ve Peter Kyle (Birleşik Krallık Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Bakanı) gibi isimler yer alıyor. TIMEFedTech Magazine

Türkiye bağı: Refik Anadol hem kapakta hem listede

Türk-Amerikan medya sanatçısı Refik Anadol, “Yenilikçiler” arasında. TIME100 AI kapağı da Anadol’un stüdyosunun, 100 yılı aşkın 5.000’den fazla TIME kapağı üzerinde eğitilmiş sistemiyle üretildi; görsel, derginin görsel tarihine “AI’nin rüyası” olarak yaklaşıyor. Anadol’un Los Angeles’ta açmaya hazırlandığı Dataland projesi ve kurumsal iş birlikleri de öne çıkarılıyor. TIME+1

“İnsan yarışı”: Milyar dolarlık yatırım ve transfer sezonu

TIME’ın genel değerlendirmesine göre 2025’in en çarpıcı hikâyesi, araştırmacı ve yöneticilerin transferi. Editörler, “NBA serbest oyuncu pazarı” benzetmesini yaparken, Meta’nın da aralarında olduğu büyük teknoloji şirketlerinin dokuz haneli paketler teklif ederek “süper ekipler” kurmaya çalıştığını vurguluyor. Aynı yazıda, AI harcamalarının enflasyona göre düzeltilmiş Manhattan Projesi’nin 25 katına çıkabileceği öngörüsü de yer alıyor. TIME

Etik ve toplum: Papa Leo XIV’den (evet, listede) yapay zeka çağrısı

Bu yıl liste, riskleri hatırlatan sesleri de özellikle görünür kılıyor. Yeni Papa Leo XIV, göreve gelişinin ardından AI çağında insan onurunun ve emeğin korunması çağrısı yaptı; Vatikan’da etik ve yönetişim odaklı bir AI toplantısı da düzenlendi. TIME

OpenAI–TIME ilişkisine şeffaflık notu

Listede OpenAI yöneticilerinin yer alması tartışma yaratabilir. TIME, OpenAI ile arşiv lisanslama/teknoloji anlaşmasına sahip olduğunu sayfalarında açıkça belirtiyor ve bu bilgiyi ilgili profillerde “Disclosure” olarak not düşüyor. TIME

Tam liste, yöntem ve kapak hikâyesi

• Tam liste / tüm kategoriler: TIME100 AI 2025 koleksiyonu. TIME
• Nasıl seçildi? Editörden yöntem notu ve 2025 panoraması. TIME
• Kapağın perde arkası: Refik Anadol’un AI ile hazırladığı kapak çalışması. TIME