Yapay Zeka, MS 79’da Vezüv Yanında Gömülü Olan Parşömeni Okuyor

Yeni bir araştırma, yapay zekanın (YZ) MÖ 79’da Vezüv Yanardağı’nın patlamasıyla gömülen bir parşömeni okumada kullanılabileceğini gösterdi. Bu, antik tarih alanında çığır açan bir gelişme, çünkü araştırmacıların geleneksel yöntemlerle okunması imkansız hale gelen birçok parşömeni okumasına izin verebilir.

Söz konusu parşömen, Vezüv yanardığının püskürmesi nedeniyle kül ve ponza altında kalan Herculaneum antik kentinde bulundu. Parşömen, yanardığın ısısıyla yanmış ve üzerindeki harfler neredeyse görünmez hale gelmişti.

Ancak İtalya’daki Bari Üniversitesi’nden araştırmacılar, parşömen üzerindeki harfleri okumak için yeni bir YZ tekniği kullandılar. Yapay zeka, harflerin şekillerini tanımlayabildi ve daha sonra bunları antik alfabenin bilinen harfleriyle eşleştirebildi.

Araştırmacılar parşömende 2.000’den fazla harf okumayı başardılar. Bu metin miktarı olarak az olsa da yine de önemli bir atılım. Araştırmacılar, bu tekniğin geleneksel yöntemlerle okunması imkansız hale gelen birçok başka parşömeni okumak için kullanılabileceğine inanıyor.

Bu çalışma, antik tarih alanında önemli bir ilerleme. Araştırmacıların antik Roma ve dünyanın diğer bölgelerinde yaşayan insanların hayatları hakkında daha fazla bilgi edinmesine izin verebilir.

Bu çalışmanın tarihi öneminin yanı sıra, antik metinleri okuma şeklimizi de devrim niteliğinde değiştirebilir potansiyeli var. Yapay zeka, insanların ele alması için çok kırılgan olan parşömenleri veya anlamadığımız dillerde yazılmış parşömenleri okumak için kullanılabilir.

Bu çalışma, antik tarih alanında YZ ile mümkün olan şeylerin sadece başlangıcı. Gelecekte, yapay zeka daha fazla parşömen ve diğer antik metinleri okumak ve geçmişi daha iyi anlamamıza yardımcı olmak için kullanılabilir.

Zeynep Mavi

Yasin Demirkaya

Recent Posts

TRAI Yapay Zeka Gündemi #9: Haftanın En Önemli 10 Yapay Zeka Gelişmesi

Yapay zeka modelleri daha uzun görevleri üstlenip daha hassas alanlara girdikçe gündemin ağırlık merkezi de…

2 gün ago

Enerji Sektöründe Agentic AI Etkisi

Enerji sektöründe kesintisiz hizmet sunmak, özellikle elektrik arızaları ve yoğun talep dönemlerinde çağrı merkezi operasyonlarının…

2 gün ago

TRAI Yapay Zeka Gündemi #8: Haftanın En Önemli 10 Yapay Zeka Gelişmesi

Yapay zeka ajanları sohbet penceresinin dışına çıktıkça sektörün öncelikleri de değişiyor. Modellerin ne kadar güçlü…

1 hafta ago

110. TRAI Meet-Up’ta Enerji, Lojistik ve Akıllı Şehirlerde Yapay Zeka Etkisini Konuştuk

110. TRAI Meet-Up’ta, yapay zekanın enerji, lojistik ve üretim süreçlerinde yarattığı dönüşümü; görüntü işlemeyle kalıp…

1 hafta ago

Türkiye Yapay Zeka Zirvesi 2026: “Ajanlar Aramızda”

Türkiye Yapay Zeka Zirvesi’ni bu yıl dokuzuncu kez, 11–12 Kasım 2026 tarihlerinde “Ajanlar Aramızda” temasıyla…

2 hafta ago

TRAI Girişim Haritası’ndaki Yapay Zeka Startupları 500’ü Aştı!

TRAI Girişim Haritası'ndaki Yapay Zeka Startupları 500'ü Aştı!

2 hafta ago