Sağlıkta Yapay Zeka Nerede Kullanılıyor?

Geçtiğimiz yıla baktığımızda, Covid-19 sürecinde dijital dönüşümün daha da hızlandığını görüyoruz. Uygulanabilirliği ve kişiselleştirilebilirliği sayesinde, kurumlar bir dizi senaryoyu ele almak için yapay zeka kullanabileceğini fark etti. Çoğu alanda bu dönüşüm hızla gerçekleştiriyor olsa da, hataya yer olmayan sağlık sektöründe durum farklı gelişiyor. Forbes dergisi sağlık sektöründe kullanılan yapay zeka uygulamalarını derledi: 

1. Robot Yardımıyla Yapılan Ameliyatlar

Ameliyatların geleceği olarak görülen robot yardımı kullanan medikal aletler, aslında tüm prosedürlerin sadece yüzde 2’sini oluşturmasına rağmen, şu anda geleneksel cerrahi pazarının yarısı kadar olan 4 milyar doların üzerinde bir değere sahip. Dünya Sağlık Örgütü, 2030 yılına kadar dünya çapında yaklaşık 10 milyon tıp uzmanı açığının olacağını öngörüyor. Bu durumda, robotik ameliyatlar daha kritik bir konum alıyor.

Yüksek kaliteli eğitim verileriyle eşleştirildiğinde, robot destekli cerrahinin daha hızlı ve daha güvenli operasyonlar sağladığı görülüyor. Mayo Clinic’in araştırmasına göre, bu ameliyatlar geleneksel prosedürlere kıyasla, daha az komplikasyon, daha hızlı iyileşme süresi ve minimum yara izi ile sonuçlanıyor. Şu an kullanımda olan FDA onaylı ilk robot yardımlı ameliyat makinesi “Da Vinci cerrahi sistemi”, temel tanıma doğruluğunun yüzde 25 oranında arttığını göstererek bu düşünceleri destekliyor.

2. Giyilebilir Cihazlar Aracılığıyla Sağlık İzleme

Yapay zeka şu anda bazı şirketlerce, gerçek dünya verilerini analiz ederek hastalığı tanımlamak, tedavi etmek ve izlemek için kullanılıyor. İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi’nin yaptığı bir araştırmada, taburcu olan hastalara takılan ve temel yaşamsal belirtileri uzaktan izlemek için kullanılan Wi-Fi özellikli kol bandı sayesinde, hastaneye geri yatış oranlarında, acil servis ziyaretlerinde ve ev ziyaretlerinde büyük bir azalma sağlandığı görüldü. Bu araştırmaya göre, giyilebilir cihazlar tedavi planlarına uzun vadeli bağlılığı yüzde 96’dan fazla artırdı. Önceki oran ise sadece yüzde 50 idi.

Yapay zeka destekli giyilebilir cihazlar, bireylerin sağlıkları hakkında gerçek zamanlı olarak bilinçli kararlar vermelerini sağlar. Böylece bu cihazlar sadece hayat kurtarmaya yardımcı olmakla kalmaz aynı zamanda acil servis ziyaretlerinin maliyetini azaltır ve doktorların zamanından da tasarruf edilir.

3. Sağlık Sektöründe İdare ve Yönetim

Sağlık sektörü denildiğinde hastanenin ve işlemlerin düzenli işleyişinin korunmasını sağlayan arka plandaki idari işleyişi düşünmeyiz. Sigorta yetkilendirmesinden ödenmemiş faturaların izlenmesine ve hatta temel hastane kayıtlarının tutulmasına kadar çok fazla idari iş bulunur. Sağlık idaresinin dikkatli yönetimi, hem kaynakların daha iyi dağıtılmasını hem de tedavinin etkili bir şekilde gerçekleşmesini sağlar. 

Bu alandaki görevli sayısının azalmasıyla birlikte, kaynakların optimizasyonu artık kritik bir öneme sahip oldu. Medscape anket şirketine göre, bu alanda çalışan insanların yüzde 68’i yapay zeka kullanımıyla birlikte daha önemli görevlere zaman ayırarak hasta deneyimini artıracaklarını düşünüyor. Bu durumun farkında olan çoğu hastane, yapay zekayla birlikte, tekrar eden görevlerin optimizasyonu sağlamaya çalışıyor. 

Sağlıkta Yapay Zeka Ekosistemi Umut Vaadediyor

ABD’deki en iyi 50 firma, sağlıkta kullanılan yapay zeka alanı için 8.5 milyar ABD dolarından fazla finansman ayırdı. Büyük teknoloji firmaları, girişimler ve sağlık sigortacıları sağlıktaki yapay zeka ekosisteminin umut vaat ettiğini düşünüyor.

Sağlık endüstrisinin yüksek riskli doğası düşünüldüğünde kullanılan her teknolojinin en yüksek kalitede olması gerekir. Bu yüzden, verimliliği artırmak için süreçleri hızlandırmak yerine, sağlık hizmetlerinin gerçekten entegre olacağı bir geleceği inşa etmek için gerekli zemin hazırlanmalıdır. Sağlık kuruluşları, yüksek kaliteli eğitim verilerine yatırım yapmalı ve onların insan yararına eğitildiklerinden emin olunmalıdır. Ölçeklenebilir ve sürekli geri bildirim mekanizmalarıyla, önyargı veya yanlış verilerden kaçınılmaya çalışılmalıdır.

Sonuç olarak, şu anda sağlık sektöründeki yapay zeka dönüşümü için gerekli adımlar atılırsa, bu endüstrideki verimlilik ve sonuçlar önemli ölçüde gelişme potansiyeline sahip. Ancak sağlık alanındaki dijital dönüşümde diğer alanlardan daha dikkatli olunması gerektiği de yadsınamaz bir gerçek.