‘‘UYAP-Ulusal Yargı Ağı Projesi’’ ile yargı sistemini en yüksek oranda dijitalleştirmeyi başaran ülkemizde, demokrasinin kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmanın da yapay zekalı hale gelmesi kaçınılmazdı. Artık onlarca sayıda YZ temelli yazılım, hukuk sektörünün hizmetine sunulmuş durumda.
‘‘TRAI-Hukuk Yargı Ve yapay Zeka Çalışma Grubu’’ YZ temelli hukuk yazılımlarını geliştirenleri konuşturmak için bir seri yeni webinar planladı, ilkini de (linkten) izleyebilirsiniz. Bu serideki amaç hukuk YZ’sı yazılımlarını tasarlayan, üreten, geliştiren, pazarlayan yetkin zihinlerin, neleri sorun olarak gördükleri, bu sorunlara nasıl çözüm geliştirdikleri, geliştirdikleri çözümleri uyguladıktan sonra sorunların ne olduğu, çözümlerin UYAP uzayına uyumlulukla KVKK ile avukatlık hizmetlerinin sır saklama yükümlülüklerinin gereklerini nasıl sağladıklarına dair ilham verici bir kaynak oluşturmak.
Hukuk Yapay Zekasını Geliştirenler Aynı Masada
TRAI tarafından düzenlenen ilk webinarda Kenan Büyük (TJS YAZILIM) bağlamsal dava analizi ve eğitim oyunları, Ömer Melih Sağlam (LUUDIY) dijital hukuk ofisleri ve agent mimarileri, İsmail Tarık Şenkal (ECOFLUXION TEKNOLOJİ) anlamsal arama ve akıllı doküman analizi konularında deneyimlerini paylaştılar. Katılımcılar bağlamsal dava analizi, veri analizinde vektörleme süreçleri, hukuk eğitimini oyunlaştırma, dijital hukuk ofisleri ve agent mimarileri, anlamsal arama ve akıllı doküman analizi, veri güvenliği, halüsinasyon riskini azaltma, mesleki sorumluluk, kapalı kaynak yapay zeka modelleri kullanımı, veri koruma sigortaları, verinin ulusal sınırlar içinde depolanması, agent çağında anonimleştirme ve pseudonimleştirme, AI-Native hukuk bürolarının bazı hizmet süreçlerinde insanı tümüyle devreden çıkaran APO/Agentik Süreç Otomasyonları oluşturulması, ölçek sorununun önemi, hukuka özel olarak yapılandırılmış verinin gerekliliği, sorulan sorulara dair verilen her yanıtın gerçek bir karara bağlanmasının önemi gibi hukuk dünyası için yepyeni konularda geliştirdikleri yaklaşımları sundular.
Arama Motorlarından Akıllı Hukuk Sistemlerine
Önceleri içtihat/emsal yüksek mahkeme kararları arama motoru olarak başlayan hukukta dijitalleşme, YZ teknolojilerinin geldiği durumda artık anlamsal arama, akıllı doküman analizi, çapraz argüman risk değerlendirmesi, dava analizi, hukuk eğitiminde oyunlaştırma gibi önceden var olmayan seviyelerde gelişti. YZ’ya dair uluslararası gelişmeleri takip etmenin zorluğu da yeni bakış açıları ve teknolojileri geliştirmeyi zorunlu kıldı. Hukuk hizmetlerini önleyici, koruyucu/elde edici ve geliştirici olarak üç kısma ayırabilirsek, YZ’nın avukatlığın her durumunda işe yaradığını görüyoruz. Hukukun artık kamusal ve özel alanda YZ’sız çalışamayacağı bir çağa girdik, o kadar ki daha şimdiden UYAP uzayında sistemin içine gömülü en az 9 YZ uygulaması olduğu biliniyor.
YZ temelli hukuk yazılımları, çok disiplinli olarak hem hukukçular hem de mühendis, matematikçi, istatistikçi girişimciler tarafından geliştiriliyor. Böylece veri koruma ve sır saklama gerekliliklerinin yerine getirilmesi, halüsinasyon riskinin en aza indirilmesi, UYAP sistemi içinde etkili ve etkin savunma hizmetleri görülebilmesi mümkün hale geliyor.
Avukat İçin 40 Yıllık Deneyim Ne Anlama Geliyor?
Günümüzde bir avukatın bu yazılımların desteğiyle işine adeta 40 yıllık bir deneyimle başlayacak hale geldiğini düşünmek pek de yanlış olmaz. Zira dilekçelerini yazarken YZ’lı bir ‘yol gösterici’ tarafından yazılanların mevzuata, yüksek mahkeme içtihatlarına, doktrine yani hukuki bilim insanlarının görüşlerine ve özellikle geçerli usul hukuku kurallarına uygun olup olmadığı denetlenebiliyor, hukuki görüşlerin dava türüne bağlı olarak yeterince güçlü olup olmadıkları belirlenebiliyor, maddi olay bakımından eksiklik/zayıflık ‘hissedilen’ durumlarda dilekçenin güçlendirilmesi sağlanabiliyor ve böylece Türk hukuk sistemi içinde eksiksiz bir dilekçe hazırlanması mümkün olabiliyor. Keza YZ’lı yazılımlar bir kurumun hukuk servisinde çalışan hukukçuların ulusal ve uluslararası anlamda en güncel bilgi ve kaynaklarla hukuki uyumluluk çalışmaları yapabilmelerini sağlayabiliyor.
I”Yaptığı iş ne olursa olsun, sürece kattığı değer yetersiz kalan herkes, günün sonunda sistemin dışında kalacak.” I
Webinardan Çıkan 4 Temel Sonuç
1. Yapay zeka kullanan avukatlar, bağımsız savunma hizmetlerinde gerçek anlamda rekabet avantajı elde edecekler. Fakat sonuçtan daima onlar sorumlu olacakları için dilekçelerinde çok dikkatli olmaları gerekecek: Son kontrol sorumluluğu daima insandadır!
2. Bağımsız savunma hizmetinde YZ’lı yazılımlar kullanılarak tasarruf edilen zamanın, müvekkillere kişiselleştirilmiş ilgi sunma fırsatı olarak değerlendirilmesi önemli bir rekabet alanı olacak.
3. YZ’lı hukuk yazılımlarında ‘iyi mühendislik hatayı görünür ve denetlenebilir kılar’ yaklaşımı, halüsinasyon riskine karşı çok kritik önemde olmayı sürdürecek.
4.Teknolojiler gelecekte çok daha farklı yönlerde de gelişebilir ancak avukatlık özünde risk yönetimini de kapsadığından, YZ hukuki iş yapma süreçlerinde insan hatası riskini en aza indirebilmeyi sağlayacak.
Görülüyor ki avukatlığın mesleki özen yükümlülüğü açısından bakıldığında YZ’lı hukuk yazılımlarının kullanılmamasının, mesleki bir eksiklik sayılacağı günler pek de uzak değil. Bağımsız savunma; demokrasilerde halkın yararlanmaktan, sığınmaktan, kullanmaktan vazgeçemeyecekleri yasal bir güçtür ve bu anlamda YZ’lı yazılımlar kullanılarak mesleki hizmet kalite sınırlarının en üst seviyede tutulması, demokrasimiz için de son derece gereklidir…
Yeni webinarlarımızda hukuk yapay zekası odağında yepyeni zihinlerle ve çözümlerle birlikte olmaya devam edeceğiz.
TRAI Meet-Up #107’de Güvenilir Yapay Zeka, Yönetişim ve Etik Ele Alındı
Cam sektöründeki dönüşümü “TRAI - Liderlerle Yapay Zeka” röportaj serisi kapsamında Yorglass Yönetim Kurulu Başkanı…
29 ülkenin temsilcileri, Dünya Yapay Zeka İşbirliği Örgütü’nün kuruluş anlaşmasını Şanghay’da imzaladı. Merkezi Şanghay’da bulunacak…
Future of Life Institute tarafından yayımlanan AI Safety Index – Summer 2026 raporunda, dokuz yapay…
Anthropic, yeni yapay zeka modeli Claude Sonnet 5’i duyurdu. Şirket, yeni modeli Sonnet ailesinin bugüne…
Açık kaynaklı kişisel yapay zeka asistanı OpenClaw’ın iOS ve Android uygulamaları yayınlandı. OpenClaw, gelişmeyi X…